Ung thư tuyến tiền liệt là một bệnh ung thư phổ biến ở nam giới. Vậy căn bệnh này nguy hiểm ra sao, nguyên nhân do đâu và điều trị thế nào? Hãy cùng Vuongbao.com tìm hiểu nhé!
Mục lục
- 1. Ung thư tiền liệt tuyến là gì?
- 2. Các giai đoạn của ung thư tiền liệt tuyến
- 3. Bệnh có phổ biến không?
- 4. Ung thư tuyến tiền liệt nguy hiểm không?
- 5. Nguyên nhân
- 6. Dấu hiệu nhận biết đã mắc ung thư tuyến tiền liệt
- 7. Điều trị
- 8. Ung thư tuyến tiền liệt có thể tái phát sau điều trị không?
- 9. Phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt
Ung thư tiền liệt tuyến là gì?
Ung thư tiền liệt tuyến là một loại ung thư xảy ra khi các tế bào trong tuyến tiền liệt phát triển mất kiểm soát, hình thành khối u và có thể lan sang các cơ quan khác. Tuyến tiền liệt là một tuyến thuộc hệ sinh sản nam giới, nằm dưới bàng quang, phía trước trực tràng, và đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất tinh dịch. Giống như các bệnh ung thư khác, ung thư tiền liệt tuyến tiến triển qua nhiều giai đoạn, với mỗi giai đoạn sẽ có phương pháp điều trị khác nhau.
Các giai đoạn của ung thư tiền liệt tuyến
Về cơ bản, ung thư tuyến tiền liệt được chia thành 4 giai đoạn khác nhau, gồm:
- Giai đoạn 0: Các tế bào tiền ung thư đã xuất hiện, nhưng chúng chỉ ảnh hưởng đến một khu vực nhỏ trong tuyến tiền liệt và phát triển chậm.
- Giai đoạn 1 (Khu trú): Ung thư chỉ xuất hiện ở tuyến tiền liệt. Có thể điều trị hiệu quả ở giai đoạn này.
- Giai đoạn 2: Khối u đã lớn hơn nhiều nhưng chua lan ra ngoài tuyến tiền liệt.
- Giai đoạn 3: Ung thư đã lan sang các mô lân cận, nhưng nó chưa đến bàng quang, trực tràng, các hạch bạch huyết hoặc các cơ quan lân cận.
- Giai đoạn 4 (Ung thư xa): Ung thư đã lan đến các bộ phận khác của cơ thể, chẳng hạn như phổi hoặc xương.
Bệnh có phổ biến không?
Tại mỹ, ung thư tuyến tiền liệt là loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới. Theo ước tính vào năm 2021 của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, có khoảng 248.530 trường hợp ung thư tuyến tiền liệt mới được phát hiện trong năm và có khoảng 34.130 ca tử vong do ung thư tuyến tiền liệt.
Tại Việt Nam, cho tới bây giờ vẫn chưa có nghiên cứu đầy đủ nào về tỷ lệ mắc căn bệnh này. Trong một vài nghiên cứu nhỏ lẻ, người ta nhận thấy sau giải phẫu mổ mở u xơ tiền liệt tuyến, có khoảng 7,2% nam giới tình cờ phát hiện ung thư tuyến tiền liệt.
Ung thư tuyến tiền liệt cũng chưa được quan tâm đúng mực tại Việt Nam và nam giới thường chủ quan việc tầm soát loại ung thư này. Chính vì thế, ung thư thường chỉ được phát hiện khi đã bước sang giai đoạn muộn, tỉ lệ tử vong cao.

Ung thư tuyến tiền liệt nguy hiểm không?
Ung thư nói chung và ung thư tuyến tiền liệt nói riêng là một căn bệnh nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, bệnh có thể được điều trị và cơ hội sống sót của bệnh nhân là rất cao.
- Bệnh tiến triển chậm, thường không có triệu chứng rõ ràng cho đến giai đoạn muộn. Nhiều người mắc bệnh nhưng không biết và tử vong vì nguyên nhân khác.
- Giai đoạn đầu, nếu được chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, tỷ lệ sống sót rất cao.
- Giai đoạn muộn, khi ung thư lan ra xương, hạch bạch huyết hoặc phổi, bệnh không thể chữa khỏi nhưng vẫn có thể kiểm soát trong nhiều năm.
- Nhờ các tiến bộ y học, nam giới mắc ung thư tuyến tiền liệt di căn vẫn có thể sống thêm 5 năm hoặc hơn.
Nguyên nhân
Cho tới nay, các bác sĩ vẫn không biết chính xác nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt. Nhưng có một số yếu tố rủi ro được cho là làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh này, cụ thể như sau:
- Tuổi tác: Nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt tăng cao sau 50 tuổi, hiếm gặp trước 45 tuổi.
- Chủng tộc: Nam giới da đen có nguy cơ mắc bệnh cao hơn, trong khi nam giới châu Á và gốc Tây Ban Nha có tỷ lệ thấp hơn
- Tiền sử gia đình: Nếu có người thân mắc bệnh, nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cũng cao hơn.
- Yếu tố di truyền: Đột biến gen BRCA1, BRCA2 và hội chứng Lynch có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Các yếu tố khác cũng có thể góp phần làm tăng nguy cơ mắc ung thư tiền liệt tuyến như: Ăn uống không lành mạnh, béo phì, hút thuốc, tiếp xúc hóa chất độc hại, viêm tuyến tiền liệt, bệnh lây qua đường tình dục.

Dấu hiệu nhận biết đã mắc ung thư tuyến tiền liệt
Ở giai đoạn đầu, ung thư tuyến tiền liệt thường không gây bất kì triệu chứng nào. Bệnh thường chỉ được phát hiện thông qua tầm soát.
Khi bệnh bắt đầu phát triển, nam giới có thể gặp phải một số triệu chứng như:
- Tiểu ra máu hoặc có máu trong tinh dịch
- Tiểu khó
- Tiểu ngắt quãng
- Tiểu đau
- Đau khi xuất tinh
Các triệu chứng ít gặp khác:
- Khó cương cứng hoặc khó duy trì sự cương cứng.
- Đau hoặc khó chịu khi ngồi
Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối thường gồm các triệu chứng sau:
- Gãy xương hoặc đau xương, đặc biệt là ở hông, đùi hoặc vai
- Phù hoặc sưng ở chân/bàn chân
- Giảm cân
- Mệt mỏi
- Thay đổi thói quen đi tiêu
- Đau lưng
Điều trị
Điều trị ung thư tuyến tiền liệt sẽ phụ thuộc vào giai đoạn của ung thư cùng một số yếu tố khác. Bác sĩ sẽ cho bạn biết về giai đoạn bệnh của bạn, các phương pháp điều trị phù hợp ở giai đoạn này cùng chỉ định của nó.
Các phương pháp điều trị chính
☛ Phẫu thuật. Đây là phương pháp điều trị chủ yếu khi bệnh ở giai đoạn sớm. Ở phương pháp này, bệnh nhân sẽ được cắt bỏ toàn bộ tuyến tiền liệt cùng với túi tinh và bóng của ống dẫn tinh, đồng thời nạo hạch chậu. Có hai cách phẫu thuật chính là: nội soi và mổ hở.

☛ Chờ đợi. Nam giới lớn tuổi hoặc những người có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng thường lựa chọn phương pháp chờ đợi khi không chắc ung thư có ảnh hưởng đến tuổi thọ tự nhiên của họ hay không. Bởi ung thư tuyến tiền liệt phát triển rất chậm.
☛ Theo dõi. Ở phương pháp này, bác sĩ sẽ theo dõi mức PSA của bạn thường xuyên, quét MRI và sinh thiết. Nếu kết quả của các xét nghiệm cho thấy ung thư đang tiến triển thì bạn có thể đưa ra quyết định về việc điều trị.
☛ Xạ trị. Là phương pháp sử dụng bức xạ ion hóa để tiêu diệt các tế bào ung thư hoặc ngăn chúng phát triển và phân chia. Có hai loại xạ trị là: xạ trị bên trong (sử dụng một máy để chiếu các chùm bức xạ vào khối u) hoặc xạ trị bên trong (cấy các hạt phóng xạ vào tuyến tiền liệt)

☛ Hóa trị. Là sử dụng thuốc để tiêu diệt các tế bào ung thư hoặc ngăn chặn sự phát triển của chúng. Hóa trị liệu có thể thực hiện bằng đường uống hoặc đường tiêm. Một số loại thuốc được FDA – Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hòa Kỳ chấp thuận cho điều trị ung thư tuyến tiền liệt là: Darolutamide, Degarelix, Docetaxel, Eligard, Enzalutamide, …..
☛ Liệu pháp hormone. Mục tiêu của liệu pháp này là loại bỏ hormone hoặc ngăn chặn hoạt động của chúng để ngăn tế bào ung thư phát triển. Để thực hiện liệu pháp hormone, có thể sử dụng cách tiêm thuốc để ngăn cơ thể tạo ra testosterone hoặc sử dụng viên nén để ngăn chặn các tác động hoặc giảm sản xuất testosterone. Liệu pháp hormone thường được kết hợp với xạ trị.
☛ Liệu pháp miễn dịch. Ở liệu pháp này, bác sĩ sẽ sử dụng hệ thống miễn dịch của chính bệnh nhân để chống lại ung thư. Sipuleucel-T là một loại liệu pháp miễn dịch được sử dụng để điều trị ung thư tuyến tiền liệt đã di căn (ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn cuối).
☛ Liệu pháp bisphosphonate. Đây là một loại thuốc giúp giảm bệnh xương khi ung thư tuyến tiền liệt đã di căn đến xương.
Điều trị theo giai đoạn
Phần dưới đây, chúng tôi sẽ đề cập tới các phương pháp điều trị ung thư tuyến tiền liệt theo từng giai đoạn.
Giai đoạn đầu. Các phương pháp điều trị thường gồm:
- Phẫu thuật
- Chờ đợi
- Theo dõi
- Xạ trị
Giai đoạn 2. Các phương pháp điều trị được xem xét gồm:
- Theo dõi
- Xạ trị kết hợp với liệu pháp hormone
- Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để.
Giai đoạn 3. Ở giai đoạn 3, ung thư tuyến tiền liệt có các phương pháp điều trị sau:
- Xạ trị kết hợp với liệu pháp hormone
- Phẫu thuật cắt tuyến tiền liệt triệt để. Sau phẫu thuật, bác sĩ có thể khuyên bệnh nhân xạ trị.
Giai đoạn cuối. Ở giai đoạn này, bệnh không thể chữa khỏi nhưng có thể kéo dài tuổi thọ của bệnh nhân và làm giảm bớt cơn đau. Các phương pháp điều trị thường gồm:
- Liệu pháp hormone, thường được kết hợp với phẫu thuật, xạ trị hoặc hóa trị
- Phẫu thuật để làm giảm các triệu chứng như chảy máu hoặc tắc nghẽn đường tiểu, loại bỏ các hạch bạch huyết ung thư
- Xạ trị bên ngoài có hoặc không có liệu pháp hormone
- Hóa trị, nếu các phương pháp điều trị tiêu chuẩn không làm giảm các triệu chứng và ung thư tiếp tục phát triển.
- Liệu pháp bisphosphonate và liệu pháp miễn dịch.
Ung thư tuyến tiền liệt có thể tái phát sau điều trị không?
Ung thư tuyến tiền liệt vẫn có thể tái phát sau điều trị. Khi bệnh tái phát, các phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào vị trí của ung thư và các phương pháp điều trị bạn đã thử trước đó.
- Nếu ung thư ở trong tuyến tiền liệt, bạn nên phẫu thuật hoặc thử xạ trị lần thứ hai. Nếu bạn đã cắt tuyến tiền liệt triệt để, xạ trị là phương pháp được khuyến nghị.
- Nếu ung thư đã di căn đến các bộ phận khác của cơ thể, liệu pháp hormone có thể là phương pháp điều trị hiệu quả nhất. Xạ trị bên ngoài hoặc sử dụng liệu pháp bisphosphonate có thể làm giảm cơn đau xương.

Phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt
Chúng ta không thể phòng ngừa bệnh ung thư tuyến tiền liệt 100%, nhưng có một số phương pháp giúp hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Chúng bao gồm:
- Thường xuyên luyện tập thể dục thể thao
- Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, ít chất béo không lành mạnh; hạn chế thực phẩm chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn; không ăn đồ bị cháy.
- Không hút thuốc lá
- Duy trì cân nặng khỏe mạnh.
- Duy trì hoạt động tình dục hợp lý.
- Tầm soát ung thư tuyến tiền liệt để phát hiện sớm những dấu hiệu về ung thư. (Hai xét nghiệm được sử dụng để tầm soát ung thư tuyến tiền liệt là kiểm tra trực tràng kỹ thuật số và xét nghiệm PSA).
Ung thư tiền liệt tuyến là một bệnh thường xảy ra ở nam giới cao tuổi. Đây là một căn bệnh nguy hiểm và có thể đe dọa tính mạng người mắc. Tuy nhiên, bệnh nhân không nên quá bi quan khi gặp phải căn bệnh này, ngày nay có rất nhiều phương pháp điều trị mới và tiến bộ. Đặc biệt, nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, cơ hội khỏi bệnh là rất cao. Bạn hãy thảo luận với bác sĩ về bệnh tình của mình để có lời khuyên tốt nhất!
Nguồn bài viết:
http://benhvien108.vn/chan-doan-va-dieu-tri-ung-thu-tuyen-tien-liet.htm
https://benhvienungbuouhanoi.vn/tong-quan-ve-ung-thu/ung-thu-tuyen-tien-liet-khong-con-la-noi-so-hai.html
https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/drugs/prostate